Beeldbestek

Onderhoud in de openbare ruimte - werken met beeldkwaliteit

Tot voor kort werd door de gemeente Oldambt het onderhoud in de openbare ruimte uitgevoerd op basis van frequenties. Aan het begin van het jaar werd bijvoorbeeld vastgesteld hoe vaak gazons gemaaid en plantvakken geschoffeld moesten worden. In januari 2012 heeft de gemeenteraad besloten dat we deze methode loslaten en nu gaan werken op basis van het zogenaamde beeldbestek. Tegelijkertijd is, vanwege de forse bezuinigingen, besloten het onderhoudsniveau voor de openbare ruimte naar beneden bij te stellen.

Wat is een beeldbestek?

Bij het werken met een beeldbestek staat niet langer de frequentie van onderhoud voorop, maar is “het beeld “ bepalend geworden voor de mate van onderhoud. Met andere woorden; ziet de openbare ruimte er uit zoals die door de gemeenteraad is vastgesteld. Om dat zo objectief mogelijk te kunnen beoordelen wordt gebruik gemaakt van beelden. Het grote voordeel van deze werkwijze is dat door iedereen (gemeente, burger, aannemer) bepaald kan worden of de openbare ruimte aan de afspraken voldoet. Het gaat hier om het totale beeld. Dus naast het asfalt moet ook het gras in de berm goed onderhouden zijn, moet de verlichting branden en de prullenbakken leeg zijn. U kunt nu zelf beoordelen of dat het geval is. 

Bij het werken met beeldkwaliteit wordt er onderscheid gemaakt in drie onderhoudsniveaus. Hoog, Basis en Laag. Door de gemeenteraad is besloten dat het onderhoud op groen moet voldoen aan het criterium “Laag”, met uitzondering van het Rosarium, hier moet de beeldkwaliteit voldoen aan het niveau “Hoog”. Overigens geldt dit lagere niveau alleen voor onderhoud aan het groen. Alle andere aspecten van de openbare ruimte moeten voldoen aan het niveau “Basis”.

Deze verschillende onderhoudsniveaus zijn vertaald naar een beeldbestek, dat leidend is geworden voor de werkzaamheden die door onze buitendienst en Synergon worden uitgevoerd. Uitgangspunt is hierbij dat het onderhoudsniveau nooit onder het afgesproken niveau mag komen te liggen.

Zoals gezegd werd vroeger gewerkt op basis van frequentie. Het onderhoud werd regelmatig uitgevoerd volgens een bepaald schema. In de toekomst zullen onze medewerkers pas vertrekken van een locatie als alle werkzaamheden zijn afgerond en de openbare ruimte er op niveau “Hoog” bij ligt. Vervolgens duurt het dan langer dan voorheen voordat onze medewerkers op deze plek terugkomen.

Een andere belangrijke verandering in de nieuwe werkwijze is dat de gehele ruimte bekeken wordt op achterstallig onderhoud. Zo zijn de nieuwe wijkteams breed van samenstelling en worden op een locatie niet alleen specialistische werkzaamheden aan het groen uitgevoerd, maar worden bijvoorbeeld ook stoeptegels in een beperkte oppervlakte recht gelegd en kleine beschadigingen direct gerepareerd.

Burgerparticipatie en kansen

De gemeente vindt burgerparticipatie erg belangrijk. Daarom willen we de burger meer gaan betrekken bij het onderhoud van de openbare ruimte in hun buurt en woonomgeving. Zo onderzoekt de gemeente op dit moment de mogelijkheid om bewoners- en belangengroepen openbaar groen te laten “adopteren”. Straten, buurten of verenigingen worden dan zelf verantwoordelijk voor het onderhoud aan hun geadopteerde stukje groen. Van te voren worden dan afspraken gemaakt over het na te streven onderhoudsniveau en eventueel kan een deel van het onderhoudsgeld worden overgedragen. Op enkele plekken in het Oldambt hebben we hier al positieve ervaringen mee opgedaan.

Bezuinigingen bieden ook kansen; door creatief om te gaan met de bestaande middelen en door op een andere manier tegen onderhoud aan te kijken kan het beeld van de openbare ruimte toch mooi blijven. Zo zijn we het afgelopen jaar gestart met het begrazen door schapen in plaats van periodiek maaien. Dit resulteert niet alleen in lagere kosten voor grasonderhoud, maar zorgt tevens voor rijkere en mooiere bermen en grasvelden met meer bloemen en een hogere natuurwaarde.

Bewaken van de kwaliteit

Om de afgesproken kwaliteit van de openbare ruimte te bewaken is er een kwaliteitscatalogus gemaakt. Deze catalogus behandelt een groot aantal onderwerpen zoals, gras, bomen, straatverlichting, verharding, zwerfvuil, enzovoort. Aan de hand van de kenmerken schoon, veilig, heel en duurzaam wordt het beeld beschreven en bewaakt. Door periodiek te schouwen en de openbare ruimte van een rapportcijfer te voorzien wordt getracht het beeld optimaal te houden.

Implementatie van werkzaamheden

Het werken met beeldkwaliteit vraagt zowel van onze medewerkers als van u een andere manier van denken en kijken. Het werk wordt anders georganiseerd en er wordt meer verantwoordelijkheid neergelegd bij de medewerkers van onze buitendienst. Het werken met beeldkwaliteit is niet nieuw. Het is een landelijke methode die veel gehanteerd wordt en waarmee veel ervaring is opgedaan. Onze medewerkers zijn inmiddels getraind in de nieuwe werkwijze.